Toplu Sözleşme Mi Yoksa Maaş Rekoru Denemesi Mi?

Yeni Şafak Gazetesi yazarı Ahmet ÜNLÜ bugünkü yazısında; son günlerde belediyelerde işçilerle yapılan toplu sözleşmelere ve bu sözleşmelerde adeta birbiriyle yarışırcasına yapılan zam rekoru denemelerine yer vermiştir.

Haber 24.01.2021, 19:06 27.01.2021, 12:06
Toplu Sözleşme Mi Yoksa Maaş Rekoru Denemesi Mi?

Son günlerde bir çok belediye çalışanlarının Ocak ayı maaşlarına yaptıkları zamlar ile gündeme geldi.Yeni Şafak Gazetesi yazarı Ahmet ÜNLÜ bugünkü yazısında konuya değindi.

Ahmet ÜNLÜ'nün yazısı;

Toplu sözleşme mi yoksa maaş rekoru denemesi mi?

Bugünlerde belediyeler, adeta birbirleriyle yarışırcasına toplu sözleşmelerde rekor denemeleri yapmaktadır. Elbette çalışanlara imkanlar ölçüsünde azami ödeme yapılmalıdır. Ancak, binlerce kişinin işsiz kaldığı bir ortamda bu ödemelerin de bir ölçüsü ve standardı olması gerekmez mi? Kamu kaynaklarıyla maaşlarda rekor denemesi yapmak bu kadar kolay olmamalıdır. Gelin görün ki bu işin ne bir otoritesi var ne de hesap soranı. Adeta kim ne verirse ben bir fazlasını vereceğim mantığı tekrar hortladı. Aslında bayağıda tuttu.

Sonuçta ne mi oldu? Bir tarafta en düşük ücreti 5.000 TL olan temizlik işçisi, diğer yanda ise daha düşük ücret alan ama daha yüksek eğitimli memur ve sözleşmeli personel. Bu ortamda ücret adaleti sağlamak mümkün değildir. Bir de aldığın maaşa göre konuş mantığı yerleşirse bu kurumlarda çalışma barışı sağlanamaz.

Sonuçta ne mi demek istiyoruz? Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bu konuda norm ve standart birliği sağlamak için gerekli çalışma yapması gerekmektedir. Nasıl ki genel bütçe kapsamındaki toplu sözleşmelerde kamu işveren sendikaları vasıtasıyla kısmen de olsa standart birliği sağlanarak kurumlar arası ücret dengesizliğinin önüne geçilmiştir, aynı düzenlemenin mahalli idareler için de yapılması gerekmektedir. Aksi takdirde sorumsuz belediye başkanlarının toplu sözleşme adı altında maaşlarda rekor denemelerinin faturasını ülke olarak ödemek zorunda kalırız.

Aile yardımı ödeneğinde kamu kurumlarının kafaları karışık

İşsizlik ödeneği alanların aile yardımı alıp alamayacağı hususunda Hazine ve Maliye Bakanlığı ile (Mülga) Devlet Personel Başkanlığı farklı düşünüyor. Acaba hangi görüş doğruya yakın ya da kurumlar nasıl hareket edecekler?

Mevzuatta neler yer alıyor veya konu gerçekten karışık mı?

657 sayılı Kanun'un aile yardımı ödeneğini düzenleyen 202'nci maddesinde; "Evli bulunan devlet memurlarına aile yardımı ödeneği verilir. Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 1500, çocuklarından herbiri için de 250 gösterge rakamının (72'nci ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenir. Eşlerden birine iş akdi veya toplu sözleşme gereği çocukları için yapılan aile yardımı ödeneği daha düşük ise, yalnız aradaki fark ödenir. Bu fıkrada yer alan gösterge rakamlarını 3 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir" hükmüne yer verilmiştirAyrıca, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun "İşsizlik sigortası ile ilgili tanımlar" başlıklı 47'nci maddesinin (h) bendine göre "İşsizlik ödeneği: Sigortalı işsizlere bu kanunda belirtilen süre ve miktarda yapılan parasal ödeme" olarak tanımlanmış olup, anılan ödeneğin işsiz olan ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu hükümleri uyarınca işsizlik ödeneği almaya müstehak olan kişilere süreli yapılan bir ödemeyi ifade ettiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 202'nci maddesindeki aile yardımı ödeneği ile ilgili olarak Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Denizli Bölge Müdürlüğü'ne verilen 17/04/2008 tarihli ve B.07.0.BMK.021.115530-57-4989 sayılı görüşte özetle; 657 sayılı Kanun'un "Aile yardımı ödeneği" başlıklı 202'nci maddesi gereği, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık alanlar için aile yardımı ödeneği verilmesine imkan bulunmadığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli IV sayılı cetvelde Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü'nün Sosyal Güvenlik Kurumları arasında sayıldığı, bu nedenle Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü'nden işsizlik ödeneği almakta olanlar için aile yardımı ödeneği verilmesine imkan olmadığı belirtilmiştir.

Ancak aynı konuda (Mülga) Devlet Personel Başkanlığı aksi yönde görüş belirtmiştir. Devlet Personel Başkanlığı'nın internet sitesinin görüşler bölümünde yer alan 18/11/2013 tarihli ve 17743 sayılı görüşünde ise özetle; 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nda, işsizlik ödeneğinin geçici süreli yapılan bir ödeme unsuru olması ve mevzuatımızda aylık olarak tanımlanmaması sebebiyle Devlet memuru statüsünde çalışan personelin işsizlik ödeneği alan eşi için 657 sayılı Kanun'un 202'nci maddesi uyarınca aile yardımı ödeneği almasında bir sakınca olmadığı belirtilmiştir.

Her iki görüş taban tabana zıt olması nedeniyle konu tekrar SGK tarafından Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne sorulmuş ve alınan 24/09/2014 tarihli ve 64314391-170.04-(l 15530-169)- 166 8233 sayılı görüş yazısında; 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanun çerçevesinde yapılan işsizlik ödeneği ödemesinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 202'nci maddesinde belirtilen "herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık alma" kapsamında değerlendirilmesi ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü'nden işsizlik ödeneği almakta olan eş için aile yardımı ödeneği verilmesine imkan bulunmadığı belirtilmiştir.

Her iki görüş incelendiğinde (Mülga) Devlet Personel Başkanlığı'nın vermiş olduğu görüşün daha sağlıklı olduğu görülmektedir. İşsizlik ödeneğinin mahiyeti incelendiğinde bu ödemenin İş Kanunu hükümleri çerçevesinde çalışanlardan belirli şartlarda işten ayrılanlara verilen bir ödeme olduğu ve bu ödemenin bir aylık olmadığı görülmektedir. Ayrıca, bu ödemede her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışma da söz konusu değildir. Yine bu ödeme herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan alınan aylık kapsamında da değildir. Hal böyle iken Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yeterince inceleme yapmadan görüş oluşturduğu anlaşılmaktadır.

Görüleceği üzere ortada iki farklı görüş bulunmaktadır. Burada kamu kurumlarının bu iki görüş karşısında nasıl bir pozisyon alacağı ise önem arz etmektedir.

Kamu kurumları nasıl hareket etmelidir?

Taban tabana zıt iki görüş karşısında kamu kurumlarının uygulamak için seçtikleri görüşün nasıl bir sonuç doğuracağını açıklamamız gerekiyor. Öncelikle her iki görüşü de uygulayan kurumların sorumluluğu bulunmamaktadır. Ancak, Devlet Personel Başkanlığı görüşünü uygulayan kurumlara Sayıştay tarafından yapılan incelemede tazmin hükmü verilebilir ve büyük olasılıkla da uygulama birliğini Sayıştay Başkanlığı'nın yaklaşımı belirleyecektir. Bize göre DPB'nin görüşü sağlam temellere dayandığı için Sayıştay Başkanlığı'nın tazmin hükmü vermeyeceğini düşünüyoruz.

Hal böyle iken kamu kurumları yöneticilerinin risk oluşturan DPB görüşünü uygulamayacaklarını düşünüyor ve bunun için de kimseyi kınayamıyoruz. Elbette idarecilerin riskli konulardaki yaklaşımlarını bilmek için müneccim olmaya gerek yoktur.

Sonuç olarak, kamu kurumlarındaki idarecilerin memurlarla karşı karşıya kalmalarının önüne görüş veren kurumlar geçecektir. Memurlar haklı olarak kendi lehlerine olan DPB görüşünün uygulanmasını, idareciler ise riski olmayan Hazine ve Maliye Bakanlığı görüşünü uygulamak isteyecektir. Sayıştay Başkanlığı'nın nihai karar vermesinden önce her iki kurumun bir araya gelerek verilen görüşleri masaya yatırması ve makul olan görüşte görüş birliğine varması gerekmektedir. Nitekim zaman içerisinde bu tür görüşler masaya yatırılmakta ve bir kurumun görüşü üzerinde fikir birliğine varılmaktadır. İşsizlik ödeneği olduğu müddetçe bu tür sorunların olacağı düşünüldüğünde kamu kurumlarını rahatlatacak adımların atılması ilgili kurumlar açısından bir borçtur diye düşünüyoruz.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 27 Şubat 2021
İmsak 05:46
Güneş 07:18
Öğle 12:58
İkindi 15:55
Akşam 18:29
Yatsı 19:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Konyaspor 25 31
12. Sivasspor 24 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19