Uzaktan Eğitim, Eğitim Midir?

Yoksa sadece bilgi aktarımı mıdır? İdeal ve kabul gören anlamda eğitim-öğretim insanlar arasında doğrudan, aracısız bir iletişimle gerçekleşir ve öğretenle öğrenenler arasında kurulan bağ ile her iki tarafın da ilgisi ve motivasyonu oranında kalıcı olabilir.

MEB Haber 07.07.2020, 16:51
Uzaktan Eğitim, Eğitim Midir?

Yüz yüze eğitim tiyatro gibidir, başka insanlarla paylaştığınız özel bir mekânda nefesinizi tutup her ayrıntıyı yakalamaya çalışır, dikkatinizi sahnede olan bitene odaklar, dış dünyadan bir süreliğine ayrılırsınız; aynı anda sanatçıların sözlerini duyar, beden ve yüz hareketlerini görür ve bunlarla anlatılan hikâye arasında bağ kurmaya çalışırsınız.

Uzaktan eğitim ise sinemaya daha yakındır, ama sinema salonunda fiziksel olarak diğer izleyicilerle birlikte, karanlıkta izlenen bir filmden ziyade, bilgisayarda izlenen bir filme benzer:

EKRAN, EĞİTİM, MESAFE...

Çevrenizde dikkatinizi dağıtacak pek çok unsur vardır, arada bir filmi durdurup size zorunlu gibi görünen başka işlere dalar, sonra tekrar dönersiniz, ama filmin bütünlüğü de sanatın büyüsü de bozulmuştur bir kere. Dikkatinizi yeniden toplamak güçleşir.

Aynı biçimde “ekran”, öğrenenle öğreten arasına bir “mesafe” koyar, paravan gibi bir engel oluşturur. Fransızcada “ekran” sözcüğünün ilk anlamlarından biri koruyan, diğeri gizleyendir. Örneğin “écran solaire” (güneş kremi) güneşle tenimiz arasında geçişi önler, ikisi arasına bir engel koyarak tenimizi korur; “société-écran” ise paravan şirket anlamına gelir, gerçeği gizler, hayalidir.

Yüz yüze eğitimin yapılma olanağı bulunmayan ve içinde yaşadığımıza benzer olağandışı durumlarda ve alternatif olarak elbette uzaktan eğitimin belli bir katkısı vardır, ancak bunun sürekli, tercih edilebilir ve yüz yüze eğitimin yerine konabilir bir eğitim olduğunu ileri sürmek doğru olmaz. Öyle olsaydı, yakınlarımızla, arkadaşlarımızla vs. evimizden hiç çıkmadan sadece ekranda “görüşmek” yeterli olurdu.

SOMUT VERİLERİN GÖSTERDİĞİ

Bu dönemde zorunlu olarak eğitimin tüm basamaklarında uzaktan eğitim yürütülmüş ve sonuçlar yavaş yavaş ortaya çıkmaya başlamıştır. Aslında yukarıda benzetme ve karşılaştırmalarla açıklamaya çalıştığım uzaktan eğitim türü yalnızca eşzamanlı (senkron), görüntülü uzaktan eğitimle ilgiliydi.

Bir de her hafta yalnızca ders malzemelerinin “paylaşıldığı” (yani bilgisayara “yüklendiği”) eşzamanlı olmayan (asenkron) uzaktan eğitim uygulanıyor, ki bu şekliyle eğitim tanımı ve kavramından iyice uzaklaşılmış olduğuna kuşku yok. Göreceli olarak daha etkili olan eşzamanlı ve görüntülü uzaktan eğitimi üniversite düzeyinde somut veriler ve deneyimlerle kısaca desteklemek isterim:

1) Genel koşullar: Ülkemiz koşullarında birçok bakımdan fırsat eşitliği olmadığı anlaşılmıştır. Bazı öğrencilerin internet bağlantısı, bazılarınınsa GB kapasitesi canlı ders izlemeye uygun değildir. 

Öğrencilerin bir kısmı “dersleri” telefon ekranlarından izlemek zorunda kalmışlardır. Olanların çoğunun bilgisayarı ise eski ve kamerasızdır. Bu durumda öğreten ile öğrenenlerin ekrandan bile birbirlerini görme olanağı kısıtlanmaktadır. Diğer yandan

2) Ders sırasındaki koşullar: Öğretmen de öğrenciler de evlerinde ve hareketsiz durumdadır. Oysa ev ortamı dikkat dağıtıcıdır ve sınıf ortamının gerektirdiği kurallardan yoksundur. Tüm öğrencilerin kameralı bilgisayarları olsa dahi öğretmenin bir yandan ekranda ders malzemesi paylaşıp aynı anda derse katılan 30-40 öğrenciyle göz teması kurması olanaksızdır.

Öte yandan öğrenciler ekran karşısında söz almakta çekingen davranmakta ya da aynı anda verilen cevaplar, sorulan sorular birbirine karışmaktadır.


3) Ölçme-değerlendirme koşulları: Ders dönemi sonunda yapılan uzaktan sınav türleri çok çeşitli olmakta birlikte, sınav ortamı oluşturmanın güçlükleri nedeniyle hiçbirinin bilgiyi ve/veya beceriyi ölçme ve değerlendirme anlamında tam olarak güvenilir ve adil olmadığı anlaşılmıştır.

Bütün bu koşullar eğitimde insan ilişkilerinin önemi, kurumsal bir ortamda “birlikte öğrenmenin” etkililiği, ölçme ve değerlendirmede eşitlik ve adalet gibi konular açısından uzaktan eğitimin yüz yüze eğitimle karşılaştırılamayacağı sonucunu ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak uzaktan eğitime yalnızca özel koşullarda başvurulması, normal koşullarda ise ancak tamamlayıcı bir eğitim olarak düşünülmesi doğru bir yaklaşım olacaktır. Bu yazı, eğitim konusuna ve uygulama sürecinde yaşananlara “uzaktan” bakan bazı mecraların uzaktan eğitimi çağdaşlık gibi göstermesi üzerine yazılmıştır.

PROF. DR. ECE KORKUT
CUMHURİYET

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 30 Kasım 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 13 30
2. Man City 13 29
3. Liverpool 13 28
4. West Ham 13 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 13 18
9. Brighton 13 18
10. Leicester City 13 18
11. Crystal Palace 13 16
12. Brentford 13 16
13. Aston Villa 13 16
14. Everton 13 15
15. Southampton 13 14
16. Watford 13 13
17. Leeds United 13 12
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 13 9
20. Newcastle 13 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 14 33
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Espanyol 15 20
10. Valencia 15 19
11. Osasuna 14 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Cádiz 15 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7